Okul Ders Programı Nasıl Hazırlanır? Adım Adım Rehber

Okulun açılmasına bir hafta var. Müdür yardımcısının masasında öğretmen listesi, şubeler ve bir yığın not duruyor: “Ayşe Hanım cuma gelemiyor.” “Fizik laboratuvarı salı sabahı dolu.” “Matematik ikişer saat blok olsun.” Hepsi doğru, hepsi önemli. Sorun, hepsinin aynı anda doğru olması gerektiği.

Ders programı bir bulmacadır ve parçaları her yıl değişir. İyi haber şu: bulmacayı doğru sırayla kurarsanız iş çok daha kolaylaşır. Aşağıdaki adımlar, Atlas'ta programı nasıl kurduğumuzu sırasıyla anlatıyor. Aynı sıra, kâğıt üzerinde çalışan biri için de geçerli.

1. Önce okulun iskeleti: günler ve ders saatleri

Her şey zil düzeniyle başlar. Hangi günler ders var, günde kaç ders saati, teneffüs ve öğle arası nerede? Atlas'ta bunu Gün / Saat Ayarları ekranında tanımlarsınız. Bir ders saati yalnızca bazı günlerde olabilir; örneğin cuma günü yedinci saat hiç olmayabilir. Günlere göre farklı saat düzeni de kurabilirsiniz.

Ders saatlerinin sırası, programın asıl iskeletidir. Saat bilgisi (09.10, 10.00 gibi) çıktılarda görünür; Atlas yerleştirmeyi ders saatlerinin sırasına göre yapar.

2. Öğretmenler, sınıflar, dersler ve derslikler

İkinci adım okulun kendisi: Genel Tanımlar altında öğretmenler, sınıflar, dersler ve derslikler. Listeleriniz Excel'deyse yeniden yazmanıza gerek yok; Excel veya CSV dosyasından aktarabilirsiniz.

Derslikleri tanımlarken kategorisini de seçin. Atlas'taki kategoriler şunlardır: Genel / Normal Derslik, Laboratuvar, Spor Salonu, Kütüphane, Konferans / Oditoryum, Atölye, Yemekhane, Bahçe ve Diğer. Bir ders “laboratuvar ister” dediğinizde Atlas o dersi yalnızca bu kategorideki ve yeterli kapasitedeki bir dersliğe yerleştirir.

3. Ders ihtiyaçları: kim, hangi sınıfa, kaç saat

Programın asıl içeriği ders ihtiyaçlarıdır: hangi sınıf, hangi ders, hangi öğretmen, haftada kaç saat. Her ihtiyaç için haftalık saatlerin nasıl bölüneceğini de seçersiniz:

• Tekli: her saat ayrı bir ders saati.
• İkili: ikişer saatlik bloklar (5 saat için 2+2+1).
• Karma: önce üçlü, sonra ikili bloklar.
• Özel dağılım: kendi deseniniz, örneğin 2+1+1+1. Bir oturum 1 ile 3 ders saati arasında olur.

Bir dersi birden çok öğretmen birlikte veriyorsa hepsini seçersiniz; o saatte hepsi meşgul olur. Birden çok sınıfın aynı saatte birlikte gördüğü dersler için Ortak Ders tanımlanır. Blok dersler ayrıca anlattığımız bir konu: Blok ders nedir, programa nasıl yerleştirilir?

4. Okulun kuralları: zorunlu olan ve tercih edilen

Her okulun kuralları farklıdır. Atlas'ta bir kural ya zorunlu kuraldır ya da tercihtir. Zorunlu bir kural asla bozulmaz. Tercihlere Düşük, Orta veya Yüksek öncelik verirsiniz; Atlas onları mümkün olduğunca karşılar. Sık kullanılan kurallardan bazıları:

• Öğretmenin ve sınıfın saatleri, Zaman Tablosu ekranında: Uygun, Tercih edilmez, Kapalı. Kapalı saate kesinlikle ders atanmaz.
• Öğretmenin bir günü boş kalsın. Ayrıntısı: Öğretmenin boş günü nasıl planlanır?
• Dersler haftaya dengeli yayılsın ve Ağır dersler günün erken saatlerinde olsun. Ayrıntısı: Haftalık ders saatleri günlere nasıl dağıtılır?
• Aynı güne gelmesin, Aynı saatte olsun, Önce–sonra sırası: iki dersin birbirine göre yeri.
• Ortak ders saati: seçtiğiniz sınıfların aynı dersi aynı gün ve saatte görmesi.

5. Oluşturmadan önce: ön kontrol

Program Oluştur düğmesine bastığınızda Atlas önce ön kontrol yapar. Bazı sorunlar daha programa başlamadan bellidir. Bir öğretmenin dersi, uygun saatlerinden fazlaysa ya da bir blok dersin sığacağı ardışık saat yoksa, bunu programı denemeden söyler. Ekranda göreceğiniz başlıklar şunlara benzer: «Öğretmenin uygun saati yetersiz», «Blok için ardışık saat penceresi yok», «Derslik kategorisi kapasitesi yetersiz».

Ön kontrol iki tür bulgu verir. Engel çözülmeden program oluşturulmaz. Uyarı ise oluşturmayı durdurmaz, programın kalitesini zorlayabilecek bir durumu haber verir.

6. Programı oluşturun

Ön kontrol temizse Atlas programı kurar: bir öğretmen aynı anda iki sınıfta olmaz, bir derslik aynı saatte iki kez verilmez, zorunlu kurallar korunur. Aynı girdiye her zaman aynı sonucu verir. Program bu kurallarla gerçekten oluşamıyorsa bunu açıkça söyler ve nedenini gösterir. Bunu ayrı bir yazıda anlattık: Ders programı oluşmuyorsa ne yapmalı?

7. Düzenleyin, kilitleyin, sürüm olarak saklayın

Program oluştu diye iş bitmez. Bir dersi sürükleyip başka saate bırakabilirsiniz. Atlas değişikliği kaydetmeden önce kontrol eder; bir kuralı bozuyorsa nedenini söyler. Bir dersi Kilitlediğinizde o ders o saatte kalır. Beğendiğiniz hâli Sürüm olarak kaydetip başka bir sürümle karşılaştırabilirsiniz. Ayrıntısı: Program oluştuktan sonra değişiklik nasıl yapılır?

8. Paylaşın

Son adım programı herkese ulaştırmak. Programı sınıf, öğretmen ve derslik görünümünde, çarşaf olarak da görebilirsiniz. A5, A4 veya A3 kâğıda basabilir, PDF ya da Excel olarak alabilirsiniz. Yayındaki sürümü öğretmenlere e-postayla da gönderebilirsiniz. Ayrıntısı: Çarşaf liste ve öğretmen el programı

Bu adımların tamamını Atlas ders programı sayfasında da özetledik. Programı sizin yerinize kuran tarafı ise ders programı hazırlama robotu sayfasında anlattık. Kendi okulunuzla denemek isterseniz 7 gün ücretsiz deneyebilirsiniz; kart bilgisi istemiyoruz.