Blok Ders Nedir, Ders Programına Nasıl Yerleştirilir?

Haftada beş saat matematik. Öğretmen dersi ikişer saat işlemek istiyor; tek saatlik derslerde konuya giremediğini söylüyor. Laboratuvar dersi ise üç saat art arda olmalı, deney yarıda kalmamalı. Bunlar çok makul istekler. Ama programa girdiklerinde her şeyi zorlaştırırlar.

Blok ders nedir?

Blok ders, bir dersin aynı gün içinde art arda iki ya da üç ders saati işlenmesidir. Beş saatlik bir ders 2+2+1 olarak dağıtıldığında haftada iki blok ve bir tek saat olur. Blok, aynı gündeki ardışık ders saatlerine yerleşir. Günü aşmaz; zil düzeninde iki ders saatinin arasına ayrı bir ara (örneğin öğle arası) tanımladıysanız o arayı da aşmaz.

Atlas'ta blok desenleri

Atlas'ta her ders ihtiyacı için haftalık saatlerin nasıl bölüneceğini seçersiniz:

Bir oturum en az 1, en fazla 3 ders saatidir. Atlas üç saatten uzun blok kurmaz.

Ardışık saat garantisi

Atlas'ta iki saatlik bir blok, her zaman aynı gün art arda iki ders saatine yerleşir. Blok iki güne bölünmez, araya başka ders girmez.

Bu kural elle düzenlemede de geçerlidir. Bir blok dersi, yeterli ardışık saat olmayan bir yere bırakırsanız Atlas değişikliği kabul etmez ve nedenini söyler: «Bu blok ders seçilen saate sığmıyor (yeterli ardışık ders saati yok).»

Blok dersler neden programı tıkar?

Tek saatlik bir ders, haftanın boş kalan herhangi bir saatine girebilir. Üç saatlik bir blok ise aynı günde art arda üç boş saat ister: öğretmen için, sınıf için ve gerekiyorsa derslik için aynı anda. Bir öğretmenin kapalı saatleri, sabitlenmiş bir ders ya da dolu bir laboratuvar, o üç saatlik pencereyi kolayca kapatır.

Atlas bu durumu çoğu zaman program kurulmadan önce, ön kontrolde görür. Ekranda şu başlıklardan biri çıkar:

• «Blok ders hiçbir güne sığmıyor»: blok, okulun en uzun gününden uzun.
• «Blok için ardışık saat penceresi yok»: blokun sığacağı ardışık uygun saat kalmamış.

Program kurulmaya çalışılıp oluşmadığında da Atlas, önerdiği çözümler arasında dersin blok desenini değiştirmeyi dener. Bu öneriyi programın tamamında denedikten sonra gösterir. Bunu program oluşmuyorsa ne yapmalı yazısında anlattık.

Blok derslerle ilgili diğer kurallar

• Dersin tüm saatleri aynı gün olsun: dersin haftalık saatlerinin hepsi aynı güne gelir. Zorunlu bir kuraldır.
• Ders tek tek dağılmasın, bütün kalsın: bir günde çok az saat kalmasın diye tercih kuralı.
• Aynı güne gelmesin: iki dersin aynı güne düşmemesi. Örneğin iki ağır blok aynı güne gelmesin.
• Ağır dersler art arda gelmesin: ağır olarak seçtiğiniz derslerin peş peşe sıralanmaması.

Pratik öneriler

1. Her dersi blok yapmayın. Gerçekten iki ya da üç saat isteyen dersleri seçin.
2. Blok isteyen öğretmenin kapalı saatlerine bakın. Kapalı saatler günü bölüyorsa blok sığmaz.
3. Laboratuvar ya da atölye isteyen bloklarda derslik sayısını kontrol edin. Aynı kategoride kaç derslik olduğu, aynı saatte kaç blok olabileceğini belirler.
4. Önce ön kontrolü çalıştırın; blok sorunlarının çoğu orada görünür.

Blok derslerin programın geri kalanıyla nasıl birlikte kurulduğunu okul ders programı nasıl hazırlanır rehberinde anlattık.