Ders Programı Oluşmuyorsa Ne Yapmalı?

Tüm öğretmenler girildi, dersler hazır, kurallar yazıldı. Düğmeye basıyorsunuz ve ekranda tek bir cümle beliriyor: “Program oluşturulamadı.” Hangi öğretmen? Hangi ders? Hangi kural? Cevap yok. Çoğu okulda bundan sonrası saatlerce deneme yanılmadır: bir kuralı kaldır, tekrar dene; olmadı, başka birini kaldır.

Biz Atlas'ı tam da bu an için tasarladık. “Olmadı” demek yetmez; nerede kilitlendiğini ve ne değiştirirseniz olacağını bilmeniz gerekir.

Sorun çoğu zaman tek bir yerde değildir

Bir öğretmenin cuma günü kapalı olması tek başına sorun değildir. Salı sabahı sabitlenmiş bir ders de değildir. Laboratuvarın dolu olması da. Ama üçü aynı haftada buluştuğunda, bir dersin gidebileceği saat kalmayabilir. Kurallar birbirini etkiler. Bu yüzden “hangi kural yanlış?” sorusu çoğu zaman yanlış sorudur. Doğru soru şudur: hangi kurallar birlikte çelişiyor?

Önce ön kontrol: denemeden bilinen sorunlar

Bazı sorunlar program kurulmadan bellidir ve Atlas onları Program Oluştur düğmesine bastığınız anda söyler. Örneğin bir öğretmenin haftalık dersi, uygun saatlerinden fazlaysa ekranda «Öğretmenin uygun saati yetersiz» başlığını görürsünüz. Ön kontrolün yakaladığı durumlardan bazıları:

• «Öğretmenin haftalık yükü çok fazla»
• «Sınıfın haftalık yükü kapasiteyi aşıyor»
• «Blok ders hiçbir güne sığmıyor» ve «Blok için ardışık saat penceresi yok»
• «Kilitli ders uygun olmayan bir saate sabitlenmiş»
• «Derslik kategorisi kapasitesi yetersiz»
• «Sabitlenmiş bir ders programı engelliyor»

Bu bulgular Engel olarak işaretlenir ve düzeltilmeden oluşturma başlamaz. Sadece programın kalitesini zorlayacak durumlar Uyarı olarak gelir; onlar oluşturmayı durdurmaz.

Ön kontrol temizse ama program yine oluşmuyorsa

Bazen hiçbir kural tek başına imkânsız değildir; sorun kuralların birleşimindedir. Bu durumda Atlas programı gerçekten arar. Bulamazsa iki durumu birbirinden ayırır, çünkü ikisi aynı şey değildir:

• «Atlas kanıtladı: bu kurallarla program oluşturulamaz.» Bu kurallarla hiçbir program yoktur ve Atlas bunu kanıtlamıştır.
• «Atlas ayrılan sürede bir program bulamadı.» Bu, programın imkânsız olduğu anlamına gelmez. Atlas bu durumu okulun hatası gibi göstermez.

Atlas'ın gösterdiği ekran

Program kanıtlanmış şekilde oluşamıyorsa Atlas sonucu dört soruya bölerek gösterir:

Ekranda «Ne değiştirmeliyim?», «Neden?», «Kanıt» ve «Diğer bulgular» sekmeleri vardır. Her bulgunun yanında, sorunu düzeltebileceğiniz yere götüren bağlantılar bulunur: «Öğretmenin saatlerini aç», «Kuralı aç», «Sabitlemeleri göster» gibi.

“Doğrulanmış çözüm” ne demek?

Atlas bir çözüm önermeden önce onu dener. Önerdiği değişikliği, örneğin bir kilidi kaldırmayı, kilitli bir dersi taşımayı, öğretmenin kapalı bir saatini açmayı ya da bir dersin blok desenini değiştirmeyi, programın tamamında yeniden çalıştırır. Ekranda şu cümleyi görüyorsanız öneri denenmiştir:

«Atlas bu değişikliği programın tamamında denedi: tüm dersler yerleşti, hiçbir zorunlu kural bozulmadı.»

Öneriyi beğenirseniz Bu değişikliği uygula düğmesiyle uygular, ardından programı yeniden oluşturursunuz. Beğenmezseniz «Alternatif doğrulanmış çözümler» arasından başka birini seçebilirsiniz.

Kısa bir kontrol listesi

1. Ön kontrolde Engel var mı? Önce onları düzeltin.
2. Yakın zamanda eklenen bir kilit ya da kural var mı? Çoğu zaman sorun en son yapılan değişikliktedir.
3. Öğretmenlerin kapalı saatleri derslerini taşıyabiliyor mu?
4. Blok dersler, günün ardışık saatlerine sığıyor mu?
5. Atlas doğrulanmış bir çözüm gösterdiyse önce onu deneyin.

Bir programın neden oluşturulamayacağını ayrıca anlattık: Bir okul ders programı neden oluşturulamaz? Programın tamamını nasıl kuracağınızı ise adım adım rehberde bulabilirsiniz.