Haftalık Ders Saatleri Günlere Nasıl Dağıtılır?

Bir veli toplantısında şu soru gelir: “Çocuğum pazartesi üç saat matematik görüyor, perşembe hiç görmüyor. Neden?” Program kurallara uygundur; öğretmen çakışmıyor, sınıf çakışmıyor. Ama dağılım kötüdür. Ders programında “çakışmasız” olmak yetmez; saatlerin haftaya nasıl yayıldığı da önemlidir.

Önce dağılım deseni

Dağılımın ilk adımı, dersin saatlerinin nasıl bölüneceğidir. Beş saatlik bir ders Tekli (1+1+1+1+1), İkili (2+2+1), Karma (3+2) ya da Özel dağılım ile kendi deseninize göre bölünebilir. Desen, haftada kaç güne ihtiyaç olduğunu belirler: 2+2+1 en az üç gün ister, beş tek saat beş gün.

Dağılımı yönlendiren kurallar

Ağır dersler: sabaha, ama hepsi aynı güne değil

Okulların çoğu matematik, fizik gibi dersleri günün erken saatlerinde ister. Atlas'ta bunun için üç kural vardır. Hangi derslerin “ağır” sayılacağını siz seçersiniz:

• Ağır dersler günün erken saatlerinde olsun: ağır dersleri belirlediğiniz ders saatinden önceye çeker.
• Ağır dersler bir günde fazla toplanmasın: bir sınıfın bir gündeki ağır ders sayısını sınırlar.
• Ağır dersler art arda gelmesin: ağır derslerin peş peşe sıralanmasını önler.

İki belirli dersin yan yana gelmesini istemiyorsanız, örneğin beden eğitiminden hemen sonra sınav olacak bir ders, Ders çifti arka arkaya gelmesin kuralı vardır. Sınıfın uzun süre ara vermeden ders görmemesi için Sınıf çok uzun süre arka arkaya ders görmesin kuralını kullanırsınız.

Kurallar birbirini zorlar

Dağılım kurallarının bazıları birbirine ters yöne çeker. “Ders haftaya yeterince yayılsın” dersi beş güne dağıtmak ister; “Ders tek tek dağılmasın, bütün kalsın” ise bir günde tek saat kalmasını istemez. İkisi aynı ders için aynı anda tam karşılanamaz.

Tercih kurallarına öncelik verirken kendinize şunu sorun: bu ders için hangisi daha önemli, her gün görmek mi, bir oturumda derine inmek mi? Önemli olanı Yüksek, diğerini Düşük yapın.

Zorunlu kurallar ise hiç esnemez. Sınıfın günlük ders sınırı ve Aynı güne gelmesin gibi kurallar çok sıkı kurulursa program oluşmayabilir. Atlas bu durumda hangi kuralların birlikte engel olduğunu gösterir: Ders programı oluşmuyorsa ne yapmalı?

Sonucu nasıl kontrol edersiniz?

Program oluştuktan sonra iki rapor işe yarar. Sınıf Yoğunluğu sınıfların günlere göre yükünü, Tercih Karşılama ise hangi tercih kurallarının karşılandığını ve hangilerinin hedeften saptığını gösterir. Bir dağılım beğenilmediyse dersi elle taşıyabilir ya da kuralın önceliğini değiştirip programı yeniden oluşturabilirsiniz.

Kısa bir yol haritası

1. Her ders için önce dağılım desenini seçin.
2. Sınıfın günlük ders sınırını gerçekçi koyun.
3. Ağır dersleri seçin ve sabah kuralını ekleyin.
4. Dengeli ya da yaygın dağılım tercihlerine öncelik verin.
5. Programı oluşturun, Sınıf Yoğunluğu ve Tercih Karşılama raporlarına bakın.

Blok derslerin dağılıma etkisini blok ders yazısında, programın tamamını adım adım rehberde anlattık.